Jeśli ktoś planuje wejście w system Nikona albo myśli o rozbudowie swojego zestawu, bardzo szybko trafia na jedno pytanie: czy lepiej inwestować w obiektywy Nikon z mocowaniem Z, czy jeszcze trzymać się starszych konstrukcji F? To ważny temat, bo nie chodzi wyłącznie o sam bagnet. Różnice dotyczą też budowy optycznej, pracy autofokusa, komfortu filmowania, wagi zestawu i przyszłości całego systemu. Nikon Z został zaprojektowany dla bezlusterkowców wokół bagnetu o średnicy 55 mm i krótkiej odległości rejestrowej 16 mm, natomiast bagnet F to klasyczne, lustrzankowe mocowanie obecne od 1959 roku, znane z dużej zgodności między generacjami.
Czym różnią się obiektywy Nikon Z i F już na poziomie konstrukcji?
Największa różnica tkwi w samym założeniu systemu. Obiektywy Nikon z systemem mocowania Z powstały dla bezlusterkowców. Te modele korzystają z większej swobody projektowej, którą daje szeroki bagnet Z i bardzo krótka odległość między mocowaniem a matrycą. Nikon wprost podkreśla, że taka konstrukcja ułatwia projektowanie nowoczesnej optyki, także bardzo jasnych szkieł, nawet o parametrach sięgających f/0.95. To nie jest tylko techniczny detal. W praktyce oznacza to większe możliwości przy budowaniu nowoczesnych obiektywów o wysokiej jakości obrazu. Mowa tu szczególnie na brzegach kadru i przy dużych otworach przysłony.
Bagnet F ma z kolei ogromną historię i bardzo szerokie dziedzictwo. Nikon przypomina, że jego podstawowa konstrukcja była rozwijana przez dekady, a z systemem zgodnych jest około 400 różnych obiektywów NIKKOR. To właśnie dlatego starszy obiektyw Nikon z mocowaniem F nadal potrafi być świetnym wyborem. Zwłaszcza jeśli ktoś ma już rozbudowany zestaw lustrzankowy albo szuka konkretnej ogniskowej z rynku wtórnego. System F ma więc przewagę tam, gdzie liczy się ogromne zaplecze starszej optyki i sprawdzonych konstrukcji.
Autofokus, filmowanie i codzienna wygoda pracy
W codziennym użyciu bardzo szybko widać, że obiektywy Nikon Z są mocno skrojone pod współczesny sposób pracy. Nikon podkreśla, że NIKKOR Z wykorzystuje ciche silniki krokowe, które zapewniają szybki, precyzyjny i płynny autofocus z ograniczeniem „pompowania”. Takie rozwiązanie ma znaczenie nie tylko przy zdjęciach, ale też przy filmowaniu. To ważna różnica dla osób, które nagrywają wideo, tworzą treści do internetu lub oczekują bardziej cichej i płynnej pracy zestawu.
W starszym systemie F bywa inaczej. Nikon przypomina, że część obiektywów F korzysta z mechanicznego napędu ostrości z korpusu, a część z własnych napędów AF-S opartych na Silent Wave Motor. To oznacza, że doświadczenie użytkownika potrafi się mocno różnić w zależności od konkretnego szkła. Jedne obiektywy F działają bardzo dobrze, inne są głośniejsze, wolniejsze albo mniej komfortowe w wideo. Dlatego dziś nowy obiektyw Nikon do bezlusterkowca coraz częściej oznacza po prostu szkło z serii Z, szczególnie jeśli aparat ma być narzędziem nie tylko do zdjęć, ale też do filmu.
Czy adapter FTZ II rozwiązuje problem i pozwala spokojnie zostać przy F?
W wielu przypadkach tak, ale nie zawsze w stu procentach. Adapter FTZ II pozwala podłączyć do aparatów Z około 360 obiektywów F-mount, a wiele szkieł F może być używanych z zachowaniem AF i AE. To ogromna zaleta dla osób, które już mają rozbudowaną torbę obiektywów i nie chcą od razu wymieniać wszystkiego.
Trzeba jednak pamiętać, że adapter to nadal dodatkowy element. Zwiększa długość zestawu, czasem zmienia balans aparatu i nie daje tak „czystego” doświadczenia, jak natywny obiektyw Nikon Z. Jeśli więc ktoś dopiero startuje w systemie, wybór natywnych szkieł Z zwykle jest prostszy i bardziej przyszłościowy. Adapter FTZ II jest świetnym mostem, ale nie zawsze najlepszym punktem docelowym.
W jakich zastosowaniach Nikon Z wygrywa, a gdzie F nadal ma sens?
Obiektywy Nikon Z mają dziś wyraźną przewagę. W fotografii i filmie, w nowoczesnym reportażu i pracy twórcy internetowego. Wszędzie tam, gdzie liczy się cichy AF oraz wygoda bezlusterkowca, . Nikon bardzo mocno komunikuje też zalety linii S-Line. Przykładowy NIKKOR Z 24-70mm f/2.8 S producent porównuje do starszych odpowiedników F jako konstrukcję z przewagami w zakresie pracy z 5-osiową stabilizacją w korpusie i niemal wyeliminowanym hałasem AF. To pokazuje, jak bardzo seria Z została dopracowana pod współczesne body.
System F nadal ma jednak sens. Zwłaszcza gdy masz już lustrzankę, korzystasz z klasycznych portretówek, makro lub teleobiektywów i nie chcesz od razu przebudowywać całego zestawu. Dodatkowo starsze obiektywy Nikon F bywają bardzo atrakcyjne cenowo i dla wielu fotografów nadal dają świetną jakość zdjęć. To nie jest system „gorszy”, tylko starszy i skierowany do innego etapu rozwoju sprzętu.
Najważniejsze różnice, które warto mieć z tyłu głowy
- obiektywy Nikon Z są projektowane od początku dla bezlusterkowców i korzystają z zalet bagnetu 55 mm oraz krótkiej odległości 16 mm.
- starszy obiektyw Nikon F opiera się na bardzo dojrzałym, lustrzankowym systemie z ogromnym zapleczem zgodnych konstrukcji.
- szkła Z zwykle lepiej wypadają w filmowaniu, kulturze pracy i nowoczesnej obsłudze AF.
- szkła F można sensownie wykorzystywać na aparatach Z dzięki adapterowi FTZ II.
- przy nowym zakupie częściej opłaca się wejść w Z, a przy rozbudowanym starym zestawie F często rozsądniej wykorzystać to, co już masz. To wniosek wynikający z obecnej logiki obu systemów.
Podsumowanie
Jeśli patrzeć praktycznie, obiektywy Nikon Z są dziś kierunkiem bardziej nowoczesnym, wygodniejszym i bezpieczniejszym na przyszłość. Dają przewagi konstrukcyjne, lepsze dopasowanie do bezlusterkowców i mocniej wpisują się w aktualny rozwój systemu. Starszy obiektyw Nikon F nadal ma jednak sens, szczególnie gdy masz już szkła z lustrzanki albo chcesz wejść w system niższym kosztem. Najrozsądniejsza decyzja zwykle nie polega na tym, by uznać jedno mocowanie za „lepsze”, ale by dopasować wybór do tego, jak fotografujesz dziś i jak chcesz rozwijać swój zestaw jutro
