Jeśli interesujesz się fotografią dłużej niż kilka lat, nazwa Olympus prawdopodobnie kojarzy Ci się z niewielkimi aparatami, serią OM, kompaktowymi obiektywami i systemem Micro Four Thirds. Historia jest jednak znacznie dłuższa. Pierwszy aparat firmy pojawił się jeszcze przed II wojną światową, a kolejne konstrukcje regularnie próbowały rozwiązać ten sam problem: jak stworzyć aparat wystarczająco mały i lekki, żeby fotograf naprawdę chciał mieć go przy sobie. Od półklatkowego PEN-a po cyfrowe OM-D ta filozofia wracała wielokrotnie i właśnie dlatego wiele modeli Olympusa zapisało się w historii fotografii.
Pierwszy aparat Olympus – gdzie zaczęła się historia?
Historia aparatów marki sięga 1936 roku, kiedy pojawił się Semi-Olympus I. Sam Olympus przypomina dziś, że właśnie od tego modelu rozpoczęła się jego działalność fotograficzna. Firma nie zbudowała jednak swojej reputacji jednym aparatem. Kolejne dekady przyniosły serię konstrukcji, które próbowały zmniejszać rozmiary sprzętu bez całkowitej rezygnacji z zaawansowanych możliwości. To podejście szczególnie mocno widać później w aparatach opracowywanych przez Yoshihisę Maitaniego, jednego z najważniejszych projektantów w historii fotograficznej części Olympusa.
Olympus PEN – aparat, który miał być naprawdę przenośny
W 1959 roku pojawił się Olympus PEN, niewielki aparat wykorzystujący format półklatkowy. Dzięki temu na standardowym filmie 35 mm można było wykonać większą liczbę zdjęć niż w typowych aparatach pełnoklatkowych na film. Oficjalna historia OM System wskazuje PEN z 1959 roku jako jeden z najbardziej znanych modeli zaprojektowanych przy udziale Yoshihisy Maitaniego. Najważniejsza była jednak sama idea: aparat miał być mały na tyle, aby użytkownik rzeczywiście zabierał go ze sobą. To podejście wróciło dziesięciolecia później w cyfrowych aparatach PEN.
Olympus PEN F – lustrzanka, która wyglądała inaczej
Kilka lat później pojawił się Olympus PEN F – półklatkowa lustrzanka, która do dziś wyróżnia się designem. Oficjalna historia marki datuje ten model na 1963 rok. Aparat pokazywał, że niewielki format nie musi oznaczać wyłącznie prostego kompaktu. System wymiennych obiektywów i oryginalna konstrukcja sprawiły, że PEN F stał się jednym z najbardziej charakterystycznych aparatów swojej epoki. Jeśli dziś patrzysz na retro stylistykę współczesnych aparatów cyfrowych Olympus PEN, łatwo zauważyć, skąd pochodzi część inspiracji.
Olympus OM-1 – dlaczego ten aparat był tak ważny?
W latach 70. profesjonalne i zaawansowane lustrzanki były często duże oraz ciężkie. Olympus OM-1, wprowadzony w 1972 roku, miał zmienić to podejście. Według OM System projekt Maitaniego koncentrował się właśnie na ograniczeniu trzech problemów ówczesnych lustrzanek: dużych rozmiarów, wysokiej masy oraz hałasu i wstrząsu migawki. OM-1 stał się początkiem rozbudowanego systemu i do dziś jest jednym z aparatów najczęściej kojarzonych z marką. Pokazał też, że mniejszy korpus może nadal być narzędziem dla bardzo wymagającego fotografa.
Olympus XA – aparat, który miał być zawsze przy Tobie
Jeśli współczesne aparaty kieszonkowe wydają Ci się oczywistym pomysłem, warto spojrzeć na Olympus XA z 1979 roku. Ten niewielki dalmierz został zaprojektowany tak, aby można było zabrać go praktycznie wszędzie. OM System przywołuje go jako kolejny przykład filozofii Maitaniego: aparat nie ma znaczenia, jeśli jest zbyt duży, żeby fotograf chciał go nosić. XA stał się kultowym modelem właśnie dlatego, że łączył kieszonkowe rozmiary z możliwościami, które zachęcały do bardziej świadomego fotografowania niż w najprostszych kompaktach.
Cyfrowy aparat Olympus i system Four Thirds
Przejście do fotografii cyfrowej nie oznaczało rezygnacji z idei małego systemu. Olympus mocno zaangażował się w format Four Thirds, a następnie Micro Four Thirds. Mniejsza matryca pozwalała projektować bardziej kompaktowe korpusy i obiektywy, co dobrze wpisywało się w historyczne podejście marki. Aparaty Olympus zaczęły szczególnie wyróżniać się skuteczną stabilizacją matrycy, odpornością części korpusów na trudne warunki i niewielkimi wymiarami całego zestawu. Dla fotografów podróżniczych czy przyrodniczych oznaczało to możliwość zabrania kilku ogniskowych bez budowania ogromnej torby.
Olympus OM-D – cyfrowy powrót do filozofii OM
Seria Olympus OM-D nawiązała nazwą oraz stylistyką do klasycznego systemu OM, ale wewnątrz były to już nowoczesne bezlusterkowce. Najważniejsza pozostała idea mobilności – mały korpus, wymienna optyka i rozwiązania pomagające fotografować bez rozbudowanego zestawu dodatkowego sprzętu. OM System podkreśla, że filozofia niewielkich, lekkich aparatów OM była później kontynuowana właśnie w rodzinie OM-D. To dobry przykład marki, która zamiast udawać, że cyfrowa fotografia nie zmieniła rynku, wykorzystała własną historię do zbudowania nowej tożsamości.
Co stało się z aparatami Olympus?
To ważne, szczególnie jeśli szukasz dzisiaj nowego aparatu Olympus. Z początkiem 2021 roku działalność fotograficzna Olympus Corporation została przekazana firmie OM Digital Solutions. Oficjalny komunikat Olympusa podaje, że transfer biznesu Imaging został zakończony 1 stycznia 2021 roku. Współczesne aparaty i obiektywy rozwijane są pod marką OM System, która kontynuuje dziedzictwo systemu OM oraz technologii wypracowanych wcześniej przez Olympusa. Oznacza to, że historia aparatu Olympus nie zakończyła się nagle – zmieniła się nazwa i struktura firmy odpowiedzialnej za kolejne produkty.
Które aparaty Olympus warto znać?
Jeśli chcesz szybko prześledzić najważniejsze etapy historii, zapamiętaj:
- Semi-Olympus I – początek fotograficznej historii firmy,
- Olympus PEN – popularyzacja małego formatu półklatkowego,
- Olympus PEN F – charakterystyczna systemowa lustrzanka półklatkowa,
- Olympus OM-1 – niewielka lustrzanka systemowa,
- Olympus XA – kieszonkowy aparat dalmierzowy,
- cyfrowe PEN – powrót idei kompaktowego aparatu systemowego,
- OM-D – nowoczesny system bezlusterkowy rozwijający filozofię OM.
Każdy z tych aparatów Olympus pokazuje inny etap, ale większość łączy jedno: próba ograniczenia rozmiaru bez odbierania fotografowi możliwości.
Dlaczego historia Olympus nadal ma znaczenie?
Dziś można spojrzeć na klasyczne modele jak na ciekawostkę kolekcjonerską, ale ich wpływ jest znacznie szerszy. Rynek współczesnych bezlusterkowców w dużej mierze opiera się na idei, że zaawansowany aparat nie musi być ogromny. Olympus próbował realizować tę filozofię na długo przed erą cyfrową. Jeśli więc bierzesz do ręki niewielki aparat z wymiennym obiektywem i zastanawiasz się, dlaczego producenci tak mocno walczą o mobilność, historia Olympusa daje bardzo ciekawy kontekst.
Marka aparatów Olympus w dotychczasowej formie należy dziś do historii, ale jej fotograficzne DNA jest kontynuowane przez OM System. I właśnie dlatego modele takie jak PEN, OM-1 czy XA warto znać nie tylko z sentymentu – pokazują, jak pomysły sprzed kilkudziesięciu lat nadal wpływają na sposób projektowania aparatów.
